Xitoy tomonining xabar berishicha, 18-sentabr kuni Dushanbeda Xitoy Xalq Respublikasi tashkil topganining 77 yilligiga bag'ishlangan marosim bo'lib o'tdi.
Tadbirda rasmiylar, Tojikiston hukumati vakillari va diplomatik korpus vakillari ishtirok etdi.
Marosim Tojikiston va Xitoyning davlat madhiyalari bilan boshlandi. Tadbir doirasida Xitoyning turli sohalardagi yutuqlariga bag'ishlangan fotoko'rgazma, shuningdek, xitoylik rassomlarning chiqishlari bo'lib o'tdi.
Tadbirda so'zga chiqqan Xitoy Xalq Respublikasining Tojikiston Respublikasidagi Favqulodda va Muxtor elchisi Guo Chjijun ikki mamlakat xalqlari o'rtasidagi tarixiy aloqalarni ta'kidladi. Uning ta'kidlashicha, qadimiy Ipak yo'li Tojikiston va Xitoy o'rtasidagi yaqin aloqalarni hamda Sharq va G'arb tsivilizatsiyalari o'rtasidagi almashinuvlarni osonlashtirgan.
Elchi diplomatik munosabatlar o'rnatilganidan beri o'tgan 34 yil ichida Xitoy-Tojikiston hamkorligi barqaror rivojlanish tendentsiyasini saqlab qolganini va yaxshi qo'shnichilik va do'stlikdan keng qamrovli strategik sheriklikka aylanganini ta'kidladi.
Guo Chjijunning so'zlariga ko'ra, Xitoy Xalq Respublikasi Raisi Si Szinpin va Tojikiston Respublikasi Prezidenti Imomali Rahmon 18 ta uchrashuv o'tkazgan, natijada ikki davlat rahbarlari o'rtasida yaqin munosabatlar o'rnatilgan.
Elchi shuningdek, Imomali Rahmonning shu yilning may oyida Xitoyga davlat tashrifi bilan borganini ta'kidladi. Tashrif davomida ikki davlat rahbarlari "Xitoy Xalq Respublikasi va Tojikiston Respublikasi o'rtasida abadiy yaxshi qo'shnichilik, do'stlik va hamkorlik shartnomasi" va "Xitoy Xalq Respublikasi va Tojikiston Respublikasining yangi davrda keng qamrovli strategik hamkorlik va sheriklikni chuqurlashtirish to'g'risidagi qo'shma bayonoti"ni imzoladilar.
Tadbirda savdo-iqtisodiy hamkorlik ko'rsatkichlari alohida ta'kidlandi. 2025-yilda ikki tomonlama savdo hajmi 4,3 milliard dollardan oshdi, bu o'tgan yilga nisbatan qariyb 12 foizga o'sishni anglatadi. 2026-yilning birinchi yarmida savdo hajmi 1,78 milliard dollarga yetdi, bu shu davrga nisbatan taxminan 50 foizga ko'p.
Tojikiston "Bir kamar, bir yo'l" tashabbusiga qo'shilgan birinchi davlatlardan biri bo'ldi. Elchining so'zlariga ko'ra, yirik qo'shma loyihalar Tojikistonning energiya mustaqilligi, oziq-ovqat xavfsizligi, transport yakkalanishiga chek qo'yish va sanoatlashtirishni jadallashtirish maqsadlariga hissa qo'shadi.
Guo Chjijun shuningdek, Dushanbedagi bir qator yirik binolar Xitoy texnologiyalarini Tojikiston tarixi va madaniyati bilan uyg'unlashtirganini va ikki mamlakat o'rtasidagi hamkorlikning namunalariga aylanganini ta'kidladi.
Uning so'zlariga ko'ra, 2026-yilda Xitoyda 6000 dan ortiq tojikistonlik talaba tahsil oladi. Shuningdek, u ta'lim va madaniyat sohasidagi hamkorlik, jumladan, ikkita Konfutsiy instituti faoliyati, Markaziy Osiyoda birinchi Lu Ban seminarining tashkil etilishi, Madaniyat kunlarining o'tkazilishi va "Express Health" ko'rlikka qarshi hamkorlik markazining faoliyati haqida so'z yuritdi.
Elchi shuningdek, savdo rivojlanganini, jumladan, Xitoy elektr transport vositalarini yetkazib berish, transchegaraviy elektron tijorat va Tojikiston qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini Xitoyga eksport qilishni taʼkidladi.
Ikki mamlakat viloyat va shaharlari o'rtasidagi birodarlashgan shaharlar soni 10 juftga yetdi, bu esa, diplomatning so'zlariga ko'ra, ikki tomonlama do'stlikning ijtimoiy poydevorini mustahkamlashga yordam beradi.
Guo Chjijun oʻz nutqida Xitoyning soʻnggi oʻn yilliklardagi yutuqlari haqida ham soʻzlab berdi. Uning taʼkidlashicha, Xitoy hozirda dunyoda ikkinchi yirik iqtisodiyot, ikkinchi yirik isteʼmol bozori va valyuta zaxiralarining eng yirik egasi hisoblanadi.
Joriy yilning birinchi yarmida Xitoyning yalpi ichki mahsuloti 10 trillion dollardan oshdi va bu o'tgan yilga nisbatan 4,7 foizga o'sdi. Elchining so'zlariga ko'ra, mamlakatning global iqtisodiy o'sishga qo'shgan hissasi taxminan 30 foizni tashkil etadi.
Joriy yilning iyul oyida Xitoy, Tojikiston kabi oʻnlab mamlakatlar bilan birgalikda Shanxayda Butunjahon Sunʼiy intellekt hamkorlik tashkilotini tashkil etdi. Guo Chjijun taʼkidlaganidek, ushbu tashabbus mamlakatlarning sunʼiy intellektni rivojlantirish va boshqarishdagi saʼy-harakatlarini birlashtirishga, shuningdek, raqamli tafovutni bartaraf etishga qaratilgan.
Elchi shuningdek, Xitoyning innovatsiya sohasidagi yutuqlarini ham ta'kidladi. Uning ta'kidlashicha, dunyo bo'ylab sotiladigan o'nta gumanoid robotdan sakkiztasi Xitoyda ishlab chiqariladi. Xitoyning "Lightning" gumanoid roboti yarim marafonda jahon rekordini o'rnatdi va Xitoy kosmik sanoati dengiz va quruqlikka ikki rejimli raketa qayta kirishini joriy etdi.
2025-yilda Xitoy 240 dan ortiq mamlakat va mintaqalar bilan savdo qildi. "Bir kamar, bir yo'l" tashabbusida ishtirok etuvchi davlatlar Xitoyning tashqi savdo o'sishining muhim qismiga aylandi. Ular bilan savdo hajmi 3,5 trillion dollardan oshdi, bu o'tgan yilga nisbatan 6,3% ga o'sishni anglatadi va Xitoyning umumiy tashqi savdosining 51,9% ni tashkil etadi.
Xitoy Xalq Respublikasi 1949-yil 1-oktabrda e'lon qilindi. Bu kun mamlakat tarixida burilish nuqtasi bo'ldi va Xitoy xalqi uchun yangi davrning boshlanishini belgilab berdi.
Tashkil etilganidan beri XXR dunyodagi eng qashshoq va eng vayron bo'lgan davlatlardan biri bo'lib, rivojlangan iqtisodiyotga va xalqaro maydonda sezilarli ta'sirga ega bo'lgan yirik davlatga aylandi.
