2026-yil 9-sentabr kuni Nyu-Yorkdagi BMT bosh qarorgohi hududidagi Yapon bog'ida an'anaviy Tinchlik qo'ng'irog'i marosimi bo'lib o'tdi. BMT matbuot xizmati xabar berishicha, joriy yil oxirida vakolat muddati tugaydigan António Guterrish marosimda BMT Bosh kotibi sifatida oxirgi marta ishtirok etdi.
U kelgusi haftalarda Bosh Assambleyaning yuqori darajadagi haftaligi uchun BMTda to'planadigan dunyo yetakchilarini uzoq muddatli tinchlikni o'rnatish bo'yicha "mashaqqatli ish"ni o'z zimmasiga olishga chaqirdi.
“Har yili Tinchlik qoʻngʻirogʻining yangrashi bizga eng muhim va qiyin vazifamizni, yaʼni tinchlikni oʻrnatishni eslatadi”, dedi Guterres.
Uning so'zlariga ko'ra, tinchlik hech qachon passiv yutuq emas. "Tinchlik – bu mehnat. Tinchlik – bu harakat", deb ta'kidladi BMT Bosh kotibi.
Guterres tinchlik oʻrnatishga qaratilgan saʼy-harakatlar hozirda jiddiy toʻsiqlarga duch kelayotgani haqida ogohlantirdi. Zoʻravonlik va boʻlinish jamoalarni vayron qilmoqda, mojarolar kengayib va chuqurlashmoqda, odamlar azob chekishda davom etmoqda va samarali yechimlarni topish uchun zarur boʻlgan muloqot va birdamlik juda yetishmayapti.
Odamlarning o'zlari yo'lni ko'rsatadilar
BMT Bosh kotibi hukumatlar tinchlikni ta'minlay olmagan joylarda odamlar boshqacha yo'l tutishini ta'kidladi. Dunyo bo'ylab ko'ngillilar, faollar, fuqarolik jamiyati vakillari va tinchlikparvarlar tinchlikni o'rnatish ishlarining asosiy yukini o'z zimmalariga oladilar.
Guterresning aytishicha, ularning harakatlari bu yilgi Xalqaro tinchlik kunining mavzusini o'zida mujassam etgan: "Hamma uchun, hamma joyda, har kuni tinchlikka sarmoya kiriting".
Bosh kotib dunyo yetakchilarini tinchlik tarafdorlaridan o'rnak olishga chaqirdi. Xususan, u sog'liqni saqlash, ta'lim, ovqatlanish va ijtimoiy himoya kabi barqaror rivojlanishga investitsiya kiritishga chaqirdi.
Guterres shuningdek, odamlar ishonishi mumkin bo'lgan institutlarni mustahkamlashga, har bir insonning huquqlari va qadr-qimmatini himoya qilishga hamda tinchlikni o'rnatish uchun tasdiqlangan vositalardan – diplomatiya, muloqot, muzokaralar va tinchlikni saqlashdan foydalanishni yangilashga chaqirdi.
Shuningdek, u urush va mojarolarga zudlik bilan chek qo'yishga chaqirdi.
“Bugun men dunyo yetakchilarini biz bilan birga turishga, harakat qilishga, yechimlarga sarmoya kiritishga va uzoq muddatli va barqaror tinchlikni oʻrnatish boʻyicha mashaqqatli ishlarni bajarishga chaqiraman”, dedi BMT Bosh kotibi.
"Men Tinchlik qo'ng'irog'ini oxirgi marta chalishim. Lekin men har doim butun dunyo bo'ylab tinchlik faollari bilan birga bo'laman", deb qo'shimcha qildi Guterres.
Tinchlik qo'ng'irog'i tarixi
Tinchlik qo'ng'irog'i 1954-yilda Birlashgan Millatlar Tashkilotiga sovg'a qilingan. U 1951-yilda Parijda bo'lib o'tgan Birlashgan Millatlar Tashkiloti Assotsiatsiyasining 13-Bosh konferensiyasida ishtirok etgan 60 mamlakat delegatlari tomonidan xayriya qilingan tangalardan yasalgan.
Qo'ng'iroq an'anaviy sinto ziyoratgohini eslatuvchi yog'och konstruktsiyaga o'rnatilgan. Uning yon tomonida "doimiy va mutlaq dunyo tinchligi" degan ma'noni anglatuvchi sakkizta yaponcha yozuv bor.
An'anaga ko'ra, sentyabr oyida BMT Bosh Assambleyasining ochilishini nishonlash uchun Tinchlik qo'ng'irog'i chalinadi. Ushbu tadbir, shuningdek, 21-sentabrda nishonlanadigan Xalqaro tinchlik kuni bilan bir vaqtga to'g'ri keladi.
