6-sentabr kuni Toshkentda Zamonaviy sanʼat markazi (CCA Tashkent) ochildi — bu mamlakatdagi birinchi doimiy zamonaviy sanʼat muassasasi va tashkilotchilarning soʻzlariga koʻra, Markaziy Osiyoda oʻz turidagi birinchi majmua.
Markaz qanday ko'rinishga ega?
CCA Tashkent 1912-yilga oid tarixiy binoda joylashgan bo'lib, u ilgari tramvay deposi, keyinchalik esa dizel elektr stansiyasi bo'lib xizmat qilgan. Binoning me'moriy o'zgarishi fransuz Studio KO firmasi tomonidan amalga oshirildi. Jamoa ataylab inshootning sanoat xususiyatini saqlab qoldi: ochiq g'isht ishlari, ustunsiz asosiy zalning baland gumbazlari va makonning umumiy sodda, deyarli sanoat geometriyasi.
Ichkarida, spektakllar uchun yangi amfiteatr, alohida vertikal ko'rgazma binosi, kutubxona, kontsept do'koni, restoran va jamoatchilik bilan uchrashuv joylari joylashgan keng asosiy ko'rgazma zali mavjud. Me'morlar tashrif buyuruvchilar binoga kengaytma orqali emas, balki pastdan kirishlari uchun mo'ljallangan edilar, bu esa tarixiy inshootni zamonaviy aralashuvlar deyarli ta'sir qilmagan holda qoldirdi.
Markaz Toshkentning tarixiy kvartalida, Davlat san'at muzeyi va Badiiy akademiya yonida joylashgan.
Tashkilotchilar nima deyishadi
“Toshkentda Zamonaviy sanʼat markazining ochilishi Oʻzbekiston madaniy infratuzilmasini rivojlantirishda va barqaror zamonaviy sanʼat ekotizimini yaratish boʻyicha uzoq muddatli vizyonimizni amalga oshirishda muhim bosqichdir. CCA Tashkent rassomlar, tadqiqotchilar, kuratorlar va turli jamoalar vakillari uchrashadigan makonga aylanadi”, dedi Oʻzbekiston Madaniyat va sanʼatni rivojlantirish jamgʻarmasi raisi Gayane Umerova.
Markazning tashkil etilishi Oʻzbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning madaniyat, sanʼat va xalqaro madaniy hamkorlikni rivojlantirish tashabbuslari tufayli mumkin boʻldi. Rasmiy ochilish arafasida davlat rahbarining shaxsan oʻzi markazga tashrif buyurdi.
Birinchi ko'rgazma
Markazning ochilishi arabcha "donolik" so'zidan kelib chiqqan "Hikma" ko'rgazmasining ochilishi bilan bir vaqtga to'g'ri keldi. Loyihaga Guggenxaym muzeyida ilgari UBS Yaqin Sharq va Shimoliy Afrika san'ati kuratori bo'lgan doktor Sara Raza kuratorlik qilmoqda.
Ko'rgazmada Muxannad Shono, Nari Ward, Shohrux Rahimov, Tarik Kisvanson, Kimsudja, Ali Sherri, Nadya Kaabi-Linke, shuningdek, Qoraqalpog'iston Respublikasi I.V. Savitskiy nomidagi Davlat san'at muzeyidan ijaraga olingan Vladimir Pan, Daribay Soipov va Baxtiyor Soipovning asarlari namoyish etilgan. Dasturda markazning musiqa kuratori Sabina Inoyatova tomonidan tayyorlangan ovozli installyatsiya ham mavjud.
Xalqaro dastur
CCA Tashkent oʻzining birinchi xalqaro loyihasini – rassom Vyacheslav Axunov ijodiga bagʻishlangan “Aql asboblari” koʻrgazmasini taqdim etmoqda. Koʻrgazma Venetsiyadagi Palazzo Franchetti saroyida 61-Venetsiya zamonaviy sanʼat biennalesining rasmiy qoʻshimcha loyihasi sifatida boʻlib oʻtmoqda va 2026-yil 22-noyabrgacha tashrif buyuruvchilar uchun ochiq.
5-sentabr kuni, markaz ochilishi arafasida, O'zbekiston tarixi davlat muzeyida CCA Tashkent jamoat dasturi doirasida golland-marokashlik dizayner Muhammad Benshalalning 2025-yilda Toshkentda badiiy rezidentligi davomida yaratilgan kolleksiyasi ko'rgazmasi ochildi.
Markaz oʻzining rassomlar rezidenturasi dasturini kengaytirishni rejalashtirmoqda: 2026-yil sentabr oyida, Toshkentdagi ikkita mavjud rezidensiyadan tashqari, Samarqandda yangi rezidentura ochiladi va 2027-yilda Ilya va Emiliya Kabakovlarning shaxsiy koʻrgazmasi rejalashtirilgan boʻlib, unda Zelfira Tregulova mehmon kurator sifatida ishtirok etadi.
CCA Tashkent — Oʻzbekiston madaniyati va sanʼatini rivojlantirish jamgʻarmasining loyihasi boʻlib, u shuningdek, Venetsiya biennalesining Buxoro biennalesi va Oʻzbekiston pavilonining komissari vazifasini ham bajaradi.
