Mashhur amerikalik alpinist va ekstremal sportchi Mett Douson Tojikistonning eng baland cho'qqisi bo'lgan Ismoil Somoniy cho'qqisiga chiqishga urinayotganda vafot etdi, deb xabar berdi Fergana.ru People nashriga tayanib.
Sportchining oilasi 1-sentabr kuni Instagramda joylashtirgan postida Dawson Ismoil Somoniy cho'qqisini zabt etishga urinayotganda "oxirgi marta ko'tarilganini" e'lon qildi. Oila a'zolarining so'zlariga ko'ra, u 15-avgust kuni ko'tarilish paytida "fojiali baxtsiz hodisa"ga uchragan.
Tojikiston Favqulodda vaziyatlar qo'mitasi matbuot kotibi Orif Nozimiyonning Ozodi radiosiga aytishicha, 47 yoshli alpinist taxminan 70-80 metr chuqurlikdagi jarlikka qulagan. U og'ir jarohatlar tufayli voqea joyida vafot etgan. Hodisaning sabablari noma'lumligicha qolmoqda.
Nozimiyonning so'zlariga ko'ra, Douson mahalliy "Kullaxoi Toqiq" (Tojikiston tog'lari) kompaniyasi tomonidan tashkil etilgan 20 sayyohdan iborat guruh tarkibida bo'lgan. Uning jasadi 17-avgust kuni Dushanbega olib kelingan.
Mett Douson sobiq iqtisodchi va investitsiya bankiri bo'lgan. U nafaqat alpinist, balki turli ekstremal sport turlari bo'yicha ko'p karra rekord o'rnatgan sifatida ham shuhrat qozongan.
2021-yil may va 2022-yil may oylari oralig'ida Douson sakkizta jahon rekordini o'rnatdi. 2024-yil may oyida u Kaliforniyadagi Mojave cho'li bo'ylab yakka va yordamsiz yurib, to'qqizinchi jahon rekordini o'rnatdi.
Sportchi 329,5 mil (530,3 kilometr) masofani 7 kun, 8 soat va 45 daqiqada bosib o'tdi. Ushbu yutuq uchun uning nomi Ginnesning rekordlar kitobiga kiritildi.
2018-yilda Dawson boshqa narsalar qatori sportchilarni qo'llab-quvvatlaydigan Dawson's Peak Foundation xayriya tashkilotiga asos solgan.
2026-yil yozida alpinist bir vaqtning o'zida uchta o'ta qiyin cho'qqini: Tojikistondagi Ismoil Somoni va Ozodi cho'qqilarini, shuningdek, Himoloy Manaslu cho'qqisini zabt etishni rejalashtirgan edi. Ekspeditsiya amiotrofik lateral skleroz (ALS) bilan kasallangan odamlarni qo'llab-quvvatlash va kasallikni davolashning samarali usullarini topishga bag'ishlangan Amerika notijorat tashkiloti ALS Network uchun mablag' yig'ish harakatining bir qismi edi.
Dawsonning so'nggi ekspeditsiyasiga uning do'sti, 2022-yilda amiotrofik lateral skleroz tashxisi qo'yilgan Broadway aktyori Aaron Lazar ilhom bergan.
7495 metr balandlikdagi Ismoil Somoniy cho'qqisi Tojikiston va butun sobiq SSSRning eng baland nuqtasidir. Cho'qqi Pomirdagi Fanlar akademiyasi tizmasida joylashgan. Tog' ilgari Kommunizm cho'qqisi sifatida tanilgan.
Ismoil Somoni cho'qqisi butun dunyodan kelgan tajribali alpinistlar orasida eng qiyin va mashhur cho'qqilardan biri bo'lib qolmoqda. Uning birinchi ko'tarilishi 1933-yil 3-sentabrda SSSR Fanlar akademiyasining Tojikiston-Pomir ekspeditsiyasi a'zosi, sovet alpinisti Yevgeniy Abalakov tomonidan amalga oshirilgan.
