BMT matbuot xizmati ma'lumotlariga ko'ra, 2025-yilda migrantlarning past va o'rta daromadli mamlakatlarga o'tkazmalari 728,6 milliard dollarga yetdi. Bu miqdor global rasmiy rivojlanish yordamidan to'rt baravar ko'p va ushbu mamlakatlarga to'g'ridan-to'g'ri xorijiy investitsiyalar hajmidan oshadi.
Tadqiqotga ko'ra, so'nggi o'n yillikda pul o'tkazmalari past va o'rta daromadli mamlakatlarda uy xo'jaliklarini moliyalashtirishning eng barqaror va muhim manbalaridan biriga aylandi. Ular oilalarga asosiy ehtiyojlarni qondirish, moliyaviy barqarorlikni oshirish va hatto iqtisodiy inqiroz davrida ham kelajakka investitsiya qilishda yordam beradi.
2016-yildan beri pul o'tkazmalari hajmi 94 foizga o'sdi, bu aholining o'sishi va migratsiyadan oshib ketdi. Taxminan 220 million migrant va diaspora a'zolari 1,1 milliard qarindoshlari tomonidan qo'llab-quvvatlanadi. Shunday qilib, dunyo bo'ylab har olti kishidan biri pul o'tkazmalari tizimiga ulangan.
Barcha mablag'larning uchdan bir qismi — taxminan 233 milliard dollar — rasmiy bandlik, moliyaviy xizmatlar va infratuzilma eng zaif bo'lgan qishloq joylariga yo'naltiriladi. Aynan shu yerda pul o'tkazmalari eng katta ta'sir ko'rsatadi. Pul o'tkazmalarini oluvchi oilalar har yili qishloq xo'jaligi va oziq-ovqat tizimlariga taxminan 22 milliard dollar sarmoya kiritib, qishloq ishlab chiqarishi, kichik biznes va bandlikni qo'llab-quvvatlaydi.
Barqarorlikka birinchi qadam
Pul o'tkazmalarining ta'siri oilalardan tashqariga ham ta'sir qiladi: ular mahalliy bozorlarni rag'batlantiradi, biznesni qo'llab-quvvatlaydi, ish o'rinlarini yaratadi va oziq-ovqat tizimlarini mustahkamlaydi. Millionlab qishloq oilalari uchun pul o'tkazmalarini olish jamg'arma, sug'urta va kredit olish yo'lidagi birinchi qadamdir, shuningdek, iqtisodiy va iqlim o'zgarishlariga chidamlilikni oshiradi.
Bugungi kunda o'tkazmalarning yarmidan ko'pi raqamli kanallar orqali amalga oshiriladi, bu esa tranzaksiya xarajatlarini kamaytiradi. Biroq, naqd pul ba'zi hududlarda keng tarqalgan usul bo'lib qolmoqda: 2025-yilga kelib, tranzaksiyaning ikkala tomonida ham xizmatlarning atigi 35 foizi to'liq raqamli bo'lgan.
Mintaqaviy farqlar
Mintaqaviy manzara notekisligicha qolmoqda. Osiyo va Tinch okeani mintaqasi global pul o'tkazmalari markazi sifatidagi maqomini saqlab qolmoqda, so'nggi o'n yillikda 384,9 milliard dollar mablag' olgan, bu umumiy mablag'ning 53 foizini tashkil etadi. Lotin Amerikasi va Karib dengizi eng tez o'sishni ko'rsatdi, pul o'tkazmalari hajmi 132 foizga o'sib, 168,6 milliard dollarga yetdi. Afrikada esa xorijdan xususiy mablag'lar oqimi 86 foizga o'sib, 124,2 milliard dollarga yetdi.
23 ta mamlakatda pul o'tkazmalari YaIMning 10 foizidan ortig'ini tashkil qiladi va to'qqiztasida ular tovarlar va xizmatlar eksporti qiymatidan oshib ketadi.
