Tojikistondagi Zarafshon daryosi havzasidagi muzliklar maydoni 1992 va 2024 yillar oralig'ida 17,5 kvadrat kilometrga yoki 11,7% ga kamaydi. Shu bilan birga, Tojikiston Milliy Fanlar akademiyasining Muzliklar va kriosferani o'rganish institutining yetakchi ilmiy xodimi Alisho Shomahmadovning tadqiqotiga ko'ra , 2000 va 2025 yillar oralig'ida mintaqadagi o'rtacha yillik havo harorati Selsiy bo'yicha 1 darajaga ko'tarilgan.
Tojikiston Milliy Fanlar akademiyasining Muzliklar va kriosfera tadqiqotlari instituti tomonidan o'tkazilgan tadqiqotga ko'ra, 1992-yilda o'rganilgan muzliklarning umumiy maydoni 149,5 kvadrat kilometrni tashkil etgan bo'lsa, 2024-yilga kelib u 132 kvadrat kilometrgacha kamaygan.
So'nggi yillarda muzliklar maydonining yillik qisqarishi taxminan 0,35 kvadrat kilometr atrofida barqarorlashdi.
Zarafshon muzligi bu davrda 500 metrga kamaydi. Shu bilan birga, 2025-yilda daryo havzasida dengiz sathidan 2300 metrdan 3600 metrgacha balandlikda joylashgan 130 ta muzlik ko'li qayd etilgan.
Tadqiqotchilar muzliklarning emirilishining asosiy omillari havo haroratining ko'tarilishi, yog'ingarchilikning o'zgarishi va muzlik yuzalarining chang va boshqa zarrachalar bilan ifloslanishi ekanligini ta'kidlamoqdalar.
Hisob-kitoblarga ko'ra, agar hozirgi erish sur'ati davom etsa, Tojikiston muzliklari maydoni keyingi 30-40 yil ichida 15-20 foizga qisqarishi mumkin.
Olimlar muzliklarni yanada o'rganish va ularning degradatsiyasini sekinlashtirish bo'yicha chora-tadbirlarni amalga oshirish, jumladan, ifloslantiruvchi moddalar chiqindilarini kamaytirish va ko'kalamzorlashtirish dasturlarini ishlab chiqish zarurligini ta'kidlamoqdalar.
